ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
160
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
تولد آن حضرت تعيين نموده و گفتهاند : اينجا محل و موضع تولد پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است ! به نظر من بسيار بعيد و غير ممكن است كه بتوان محل تولد حضرت را از ميان روايات صحيح و يا ضعيف تعيين نمود ؛ زيرا در اين كه پيامبر در مكه يا بيرون به دنيا آمده ، اختلاف است و در صورتى كه ولادت حضرت درون مكه باشد ، در كدام شعب بوده است و در صورتى كه بتوان شعب آن را تعيين نمود ، در كدامين منزل از اين شعب ، و اگر باز بشود منزل را تعيين كرد . بسيار سخت مىتوان قبول نمود كه پس از گذشت زمان ساليان دراز ، آن هم تولدى كه در زمان جاهليت صورت گرفته و در ميان مردمانى كه اهميت به حفظ مكان و آثار اين گونه وقايع نداشتهاند ، جايگاه تولد حضرت مشخص باشد و پس از ظهور اسلام نيز پيروان و صحابهء آن حضرت ، هيچگونه علاقه و اهميتى بدين نقاط نمىدادهاند بلكه همّت خود را صرف گسترش دين مبين قرار داده و آن را با چنگ و دندان و نيزه و زبان نگاهدارى مىكردند و بدين سبب ، آثار زيادى از وقايع اسلام و مساجد حضرت و مواضع غزوات پيامبر صلّى اللّه عليه و إله و مدفن افراد زيادى از صحابهء پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله همه ، مجهول باقى مانده و از ياد رفته است . بنابراين دربارهء مكان تولّد آن حضرت كه در زمان جاهليت اتفاق افتاده است و كسى هم بدان توجه خاص نداشته نمىتوان رأى قاطعى صادر كرد ، البته برخى جايگاهها همچون محل تولد حضرت على عليه السّلام و عمر و فاطمه عليها السّلام را بىترديد نمىتوان به قطع و يقين تعيين نمود ؛ زيرا اين اماكنى كه نزد اهل مكه مشهور بوده و مىگويند اين مكان مولد فلان است و آن مكان مولد فلان ترديدى ، در خطا و باطل بودن آن نمىباشد ، البته از سوى ديگر شايد بتوان جايگاه تولد پيامبر را تأييد كرد ؛ زيرا تولد آن حضرت با علامتها و وقايعى همراه بوده كه برخى از مردمان و عربهاى جاهلى ساكن مكه بدان آگاهى يافتهاند و همين ، سبب شهرت آن خانه و جايگاه گرديده است . اما ديگر محلهاى تولد را به سختى مىتوان قبول كرد ؛ زيرا عادت بر فراموش شدن آن است مگر آن كه به علتى همچون گفتهء خود شخص ، در يادها باقى بماند . . . ) اين سخن عياشى در سفرنامه حج خود ، كه در سالهاى 1059 و 1064 ه . رخ داده ، آمده است .